Reis door het onbekende

 

door Erick Kila

Het proces dat ziekte heet, kan een ander proces uitlokken, waar geen spuit of pil aan te pas komt. Bij design-theoreticus Ed van Hinte (1951) leidde een septische shock tot een ingrijpende reeks medische handelingen. Tegelijk maakte zijn acute en bijna noodlottige ziekte een aanval van creativiteit los.

In het nawoord van het boek ZIEK heeft Van Hinte het over ‘de onconventionele weergave van mijn verhaal’. Daar is geen woord van overdreven. Schrijven over een doorgemaakte ernstige ziekte levert niet zelden een boek volgens een beproefd ‘recept’ op. Met een mengeling van info en emo (vaak de nadruk op het laatste) probeert de auteur dan de lezer mee te trekken in een sfeer van memento mori en levenswijsheid. Van Hinte wijkt hier spontaan van af. Met hulp van een paar medisch deskundigen, een tekenaar en twee grafisch vormgevers creëerde hij een boek dat zowel artbook als documentaire is.

ZIEK springt om te beginnen letterlijk uit de band vanwege de bijzondere, en zeer doelmatige, wijze van inbinden. Er opent zich een festijn van kleur en vorm dat niet zo zeer aan een loodzwaar onderwerp doet denken, maar meer aan een sprookjesachtige reis door het onbekende. De beknopte inleidingen van de medisch deskundigen bepalen de lezer echter onmiddellijk bij de les. Aan het ‘onbekende’ waar we aan de hand van de ‘zieke’ in gaan plonzen, kleeft weinig sprookjesachtigs. Het gaat om sepsis, ook wel - niet geheel correct - bloedvergiftiging genoemd. Deze ontstekingsreactie verloopt zo ernstig dat orgaanfuncties uitvallen en weefsel beschadigd raakt. Sepsis kan plotseling optreden en zeer snel ontaarden in een septische shock: een toestand waarin de bloedcirculatie onvoldoende is om de organen van voldoende zuurstof te voorzien. De situatie is dan levensbedreigend en vraagt dringend om medisch handelen.

Via de treffend vormgegeven schemertoestand waarin de zieke aanvankelijk verkeert, raakt de lezer stapsgewijs thuis in het relaas van de situatie waardoor Van Hinte, toevallig alleen in zijn appartement, werd overvallen. Dat hij er al tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis zo creatief en tegelijk nuchter mee om kon gaan, dankt de auteur in de eerste plaats aan de ‘geluksfactor’. Zijn echtgenote, gepensioneerd verpleegkundige, kreeg, fietsend onderweg voor een boodschap, het gevoel dat er thuis iets niet in orde was. Door haar snelle handelen, gevolgd door effectieve zorg in het ziekenhuis, kon de shock beteugeld worden. Het proces dat na een verblijf op de IC (Intensive Care) doorlopen moest worden, leidde uiteindelijk in stapjes naar ontslag uit het ziekenhuis. Wel eerst als dialyse patiënt ‘vanuit huis’. Het laatste betekende dat er veel geregeld en georganiseerd diende te worden.

Een van de verdiensten van dit boek is dat gewaarwordingen en gemoedsbewegingen van de patiënt, hoe brokkelig en fragmentarisch (zeker in het begin) ook, de rode draad zijn door dit documentaire-achtige verhaal. Het is frappant hoe illustraties en grafische vorm hierbij aansluiten. Door de innige combinatie van tekst en beeld krijgt deze ziektegeschiedenis iets extra indringends, zonder dat het allemaal te privé en te emo wordt. Ook artsen en verpleegkundigen zullen iets hebben aan dit bijzondere ‘inkijkje’. Zij komen direct in contact met de uitwerking van hun handelingen op de psyche van de patiënt.

Informatie over ziekten glijdt er over het algemeen niet makkelijk in bij lezers: confronterend, eng, niet ontspannend. Het slaapt beter bij een luchtig boek. Ed van Hinte heeft een egodocument gemaakt dat geen angstdromen zal opwekken. Zijn humorvolle boek informeert en verbaast. Nuttige info over sepsis: www.sepsis-en-daarna.nl

Ed van Hinte: ZIEK, Uitgeverij Komma, Den Haag 2026, illustraties Fynn van der Ziel, vormgeving Céline Hurka, Rudi van Delden, 221 p. ISBN 9789083597355